Na mojej drodze często słyszałam, że zaawansowanie w jodze nie polega na trudnych asanach. Zgadzam się z tym, ale tylko częściowo.
Bo z tego zdania łatwo zrobić wygodną ucieczkę.
Oczywiście, sama trudna pozycja nie świadczy jeszcze o dojrzałości praktyki. Można wejść w stanie na rękach, bakasanę albo głębokie wygięcie w sposób bardzo początkujący: szybko, siłowo, na zatrzymanym oddechu, z ambicją większą niż zdolność obserwacji.
Ale działa to też w drugą stronę.
Sama rezygnacja z trudniejszych pozycji nie oznacza automatycznie głębokiej praktyki. To, że ktoś od lat zostaje wyłącznie przy prostych formach, nie musi znaczyć, że praktykuje uważniej. Czasem znaczy tylko tyle, że ciało od dawna porusza się po znanych ścieżkach, a praktyka przestała stawiać nowe pytania.
Asana nie jest medalem za poziom. Nie jest też dekoracją dla duchowości. Jest środowiskiem, w którym człowiek uczy się umiejętności.
W wojowniku można przez lata tylko stać. Stopa mniej więcej na miejscu, kolano ugięte, ręce uniesione, oddech jakoś płynie. Wszystko wygląda poprawnie. Ale można też w tej samej pozycji uczyć się rozkładania ciężaru, pracy stopy, ustawienia miednicy, oddychania pod wysiłkiem, rozpoznawania momentu, w którym ciało dokłada napięcie tam, gdzie nie jest potrzebne.
To nadal jest wojownik, ale zadanie jest inne.
W bakasanie można próbować tylko oderwać stopy od maty. Można też uczyć się przenoszenia ciężaru, pracy dłoni, reakcji na lęk przed upadkiem, aktywności łopatek, dozowania siły i oddechu wtedy, kiedy ciało najchętniej by go zatrzymało.
To nadal jest bakasana, ale praktyka staje się bardziej konkretna.
Dlatego nie wystarczy powiedzieć: „nie robię zaawansowanych asan, więc moja praktyka jest głęboka”. To może być prawda. Ale może też być eleganckim sposobem na ominięcie miejsca, w którym ciało, uwaga i układ nerwowy musiałyby nauczyć się czegoś nowego.
Różnica między początkującym a doświadczonym praktykiem nie polega tylko na głębokości pozycji. Polega na tym, czym człowiek jest zajęty, kiedy już wszedł w asanę, wykonał instrukcję i wydaje się, że nie ma nic więcej do zrobienia.
Początkujący często kończy zadanie w momencie, w którym pojawił się kształt.
Doświadczony praktyk wie, że wtedy zaczyna się właściwa część pracy.
Czy oddech nadal ma miejsce. Czy ciężar rozkłada się świadomie. Czy ciało nie walczy o formę kosztem jakości. Czy uwaga nie zaczyna szukać paproszka na macie, włosów do poprawienia, koszulki do naciągnięcia, kolejnego bodźca, kolejnego polecenia.
To są drobiazgi, ale właśnie one pokazują, czy człowiek jeszcze się uczy, czy tylko odtwarza znajomy rytuał.
Nie chodzi o kult trudnych pozycji. Nie chodzi o to, żeby każdy musiał stać na rękach, robić głębokie wygięcia czy składać ciało w coraz bardziej skomplikowane kształty.
Chodzi o coś mniej widowiskowego, ale trudniejszego do oszukania: czy praktyka nadal rozwija umiejętności.
Jeżeli po latach praktyki człowiek zna tylko bezpieczne warianty, unika wysiłku, nie sprawdza nowych zakresów, nie uczy się przenoszenia ciężaru, siły, koordynacji, oddechu pod obciążeniem, reakcji na trudność — to warto uczciwie zapytać, czy to nadal jest rozwój, czy już tylko utrwalanie znanego.
Poziomu nie pokazuje sama asana. Pokazuje go to, czy człowiek potrafi użyć asany jako miejsca nauki, a nie tylko jako znajomego kształtu, w którym od lat czuje się bezpiecznie.
DJ 🙏🏼
