Techniki oddechowe: bhastrika
W dosłownym tłumaczeniu z sanskrytu „Bhastrika” oznacza „miechy”. Jest to specjalna, jogiczna technika oddychania, której praktyka rozpala wewnętrzny ogień, pobudzając nas i nasz organizm. Wykonując tę pranajamę wdychamy i wydychamy powietrze z wysiłkiem, aktywując pracę przepony. W przeciwieństwie do kapalabhati, podczas bhastriki wykorzystujemy całą objętość płuc, a nie tylko ich dolne płaty.
Pierwszy etap pranajamy
Każdą pranajamę najlepiej wykonywać w pozycji siedzącej, utrzymując prosty i nieruchomy kręgosłup. Zwróć uwagę na ułożenie swojej miednicy oraz części szyjnej. Przed wykonaniem pranajamy usiądź spokojnie, przez kilka minut obserwuj swój oddech i zacznij nastrajać się na praktykę. Zadbaj o to, aby nos był czysty i drożny. Zacznij intensywnie oddychać przez oba nozdrza, zwiększając siłę zarówno wdechu, jak i wydechu. Usłyszysz charakterystyczny świst powietrza przechodzącego przez twoje płuca. Nie stosuj przerw między oddechami i staraj się utrzymywać wdech i wydech w tej samej długości. Na początek wykonaj 10 oddechów (lub oddychaj 1 minutę). Po tym czasie zatrzymaj powietrze na wdechu na kilka/kilkanaście sekund. Po takiej sesji oddechowej możesz się zrelaksować, poobserwować swoje odczucia, a jeśli ciało na to pozwala, wykonać 5 takich sekwencji.
Efekty wykonywania bhastriki
Bhastrika jest bardzo intensywnym ćwiczeniem, z którym należy obchodzić się delikatnie, zwłaszcza na początku praktyki. Krew nasycana zostaje tlenem, a wysokość pH i zawartość CO2 ulegają tymczasowym wahaniom. Ponieważ podczas Bhastriki, jak i podczas Kapalabhati poziom dwutlenku węgla obniża się, po ćwiczeniu należy wstrzymać oddech na pełnych płucach, aby jak najszybciej przywrócić równowagę gazową.
Ostrożnie!
Bhastrika jest jedną z najpotężniejszych praktyk oddechowych, nie tylko ze względu na swoje właściwości, ale również dlatego, że wymaga zatrzymania oddechu przy pełnych płucach. Zalecam praktykować ją rozsądnie i z umiarem, nie spiesząc się, ponieważ może mieć także skutki negatywne:
* u osób wrażliwych Bhastrika może negatywnie wpływać na serce, powodując nieprzyjemną (choć ustającą) arytmię,
* dla nieprzygotowanych płuc może zakończyć się nieodwracalną rozedmą
Ważnym wyznacznikiem gotowości do bardziej zaawansowanych technik oddechowych jest zauważalny progres w asanach. Dlaczego? Ponieważ u osób praktykujących regularnie, następuje rozwój układu sercowo-oddechowego, który zapewni bezpieczny start w Pranajamie. Aby nie narażać się na niebezpieczeństwo, należy ćwiczyć z wyczuciem (nie na siłę). Tempo oddechu nie jest celem samym w sobie.
Kontrowersje wokół pranajamy
Jeśli techniki hiperwentylacji mają przeciwwskazania wiążą się z ograniczeniami, po co właściwie je ćwiczyć?
1. Przede wszystkim, wzmacniają mięśnie oddechowe: Bhastrika sprawia, że wszystkie mięśnie oddechowe działają jednocześnie i aktywnie.
2. Po drugie, i to jest główny cel technik hiperwentylacji w jodze, stwarzamy warunki do długiego wstrzymywania oddechu w komfortowym dla nas trybie.
Z pewnością zauważyłeś, że po praktyce Kapalabhati czy Bhastriki, możliwość wstrzymania oddechu znacznie się wydłuża. Po 10-20 cyklach oddechowych nawet osoby początkujące mogą z łatwością przekroczyć 45 sekund „stopu”. Punkt ten musi zostać pokonany, aby doszło do hiperkapnii (stanu podwyższonego poziomu CO2 we krwi). Wysoki poziom dwutlenku węgla ma odwrotny do hiperwentylacji skutek:
– rozluźnia mięśnie gładkie tętniczek i żyłek,
– normalizuje pracę układu sercowo-naczyniowego, jest to szczególnie korzystne dla naczyń mózgowych.
Może udało Ci się zaobserwować efekt uwalniania napięcia podczas długiego wstrzymywania oddechu po Bhastrice? Jest to niezwykle przydatna technika, która w dłuższej perspektywie pomoże ci wzmocnić mięśnie oddechowe, a także wyćwiczyć dłuższe wstrzymanie oddechu.
